ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን እና የጸሎት አገልግሎት

ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን

እግዚአብሔር አምላክ ይህንን ዓለም ካለመኖር ወደ መኖር ሲያመጣው ከተፈጠረበት ሥርዓት ጋር ነው። የዓለም ተፈጥሮም ያለ ሥርዓት ትርጉም የለውም። ፍጥረት ሁሉ እግዚአብሔርን ከሚያደንቅበት ነገር አንዱ የተሰጠውን ሥርዓት ጠብቆ መጓዙ ነው። ወንዞች ወደ ዝቅተኛ ስፍራ ይፈስሳሉ፣ አራዊት በሌሊት ይወጣሉ፣ ሰዎች ተግባራቸውን በቀን ያከናውናሉ፣ ፀሐይ በምሥራቅ ትወጣለች። ይህ ሁሉ የሚያስተምረን ሥርዓት ከጥንተ ፍጥረት ጀምሮ የነበረና ወደፊትም የሚቀጥል መሆኑን ነው። መዝ ፩፻፫፡ ፮-፳፭።

ሥርዓት ሠርዐ ከሚለው የግእዝ ግሥ የወጣ ስም ነው። ትርጉሙም ደምብ አሠራር ማለት ነው። ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንም ስንል የቤተ ክርስቲያን መገልገያ ደንብ ማለታችን ነው። አምልኮተ እግዚአብሔር የሚከናወንባት ቤተ ክርስቲያን ምስጢራዊና መንፈሳዊ ሥርዓት አላት። መንፈሳዊ አገልግሎቷንም የምትፈጽምበት ደንብ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ይባላል። ይህም ደንብ የቤተ ክርስቲያን አባቶች በየጊዜው በሲኖዶስ በመወሰን ለቤተ ክርስቲያን ያስረከቡት ነው። በቤተ ክርስቲያን ጥላ ሥር የሚገኙ ኦርቶዶክሳውያን ሁሉ የዕለት ተዕለት ሥርዓተ አምልኮታቸውን በሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን በመመራት ያከናውናሉ። በሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን አማካኝነት ከሚከናወኑት ውስጥ አንዱ ሥርዓተ ቅዳሴ ሲሆን የበዓላት አከባበርም በሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ሥር ይጠቃለላል።

ቅዳሴ

ቅዳሴ የአንዲቷ አማናዊት ቤተ ክርስቲያን እውነተኛ ገጽ እንደሆነ ሁሉ የምእመናን መሰባሰብ ደግሞ የቅዳሴ የመጀመሪያ መሠረት ነው። በመሰባሰብ የሚፈጸመው የቅዳሴ ሥርዓታችን አስቀድሞም በቅዱሳን መላእክት ዓለምም የነበረና በምድር ባለች መቅደሱም በምእመናን መሰባሰብ የሚፈጸም የማህበር ጸሎት ነው። ተሰባስቦ እግዚአብሔርን ማመስገን መሥዋዕትን ማቅረብ አስቀድሞ በብሉይ ኪዳንም በምሳሌ የቆየ ቢሆንም ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከሐዋርያት ጋር በቤተ አልዓዛር የአይሁድን ፋሲካ ሲያከብር የአማናዊው ቅዳሴ መሠረት ተጣለ። ሉቃ.፳፪፡ ፯። የቤተ እስራኤል ጉባኤ መሠረት ይሆን ዘንድ አሥራ ሁለቱን የያዕቆብ ልጆች የመረጠ እግዚአብሔር የቤተ ክርስቲያን መሠረቶች የሆኑ ሐዋርያትን ሰብስቦ በመንግሥተ ሰማያት ማዕድ ላይ አስቀመጣቸው። ሉቃ.፳፪፡ ፳፱-፴። በዚህም በሐዋርያት በኩል የቤተ ክርስቲያን አንድነት መመሥረቱን እንረዳለን። በመንፈስ ቅዱስ መምጣት የጌታን ምስጢር ሁሉ የተረዱት ሐዋርያት አባቶቻችንም የቅዳሴን ምስጢር ምእመናንን ሰብስበው በአንድነት የሚፈጽሙ ሆነዋል። የሐዋ ፳፡ ፪። ይህ ሥርዓት በሐዋርያዊት ቤተ ክርስቲያን በእርግጥም የጸና ሆኗል። “ለእናንተ ደግሞ አሳልፌ የሰጠሁትን እኔ ከጌታ ተቀብያለሁና” የሚለው ሐዋርያው ቅዱስ ጳዉሎስ “በመጀመሪያ ወደ ማኅበር ስትሰበሰቡ…” በማለት በእርሱ ዘመን የምእመናን መሰብሰብ ለዐበይት ሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ቅድመ ሁኔታ እንደነበረ ይናገራል። ፩ኛ ቆሮ ፲፩፡ ፲፰። ለእናንተ ደግሞ አሳልፌ የሰጠሁትን እኔ ከጌታ ተቀብያለሁና በማለቱም ይህ በሥርዓተ ቅዳሴ በቤተ ክርስቲያን የመሰባሰብ ምስጢር ከዚያ በኋላ ሥርዓቱን ጠብቆ በትውፊት የሚተላለፍ ሆኗል። የሐዋርያት ተከታዮች የሆኑ አበውም ይህን የሐዋርያት ትውፊት ተቀብለው በቀጥታ ለትውለድ አስተላልፈዋል።

በዓላት

በዓላት ቤተ ክርስቲያን አገልግሎቷን ከምትፈጽምባቸው ሥርዓቶች መካከል እንደ አንዱ ሆነው ይጠቀሳሉ። በበዓላት ምእመናን ረድኤት በረከት ከማግኘታቸው ባለፈ ቤተ ክርስቲያን የምትሰጣቸውን አገልግሎቶች የሚቀበሉባቸው መንፈሳዊ መድረኮች ናቸው። በበዓላቱ መምህራን ትምህርተ ወንጌልን ለምእመናን ያደርሳሉ። በበዓላት አከባበር ሥርዓት ውስጥ ምእመናን በቤታቸው፤ በአካባቢያቸውና በአደባባይ ሁሉም በጋራ በኢየሱስ ክርስቶስ አምላክነትና ጌትነት፣ ለሰውም ያደረገውን የማዳን ሥራ የሚመሰክሩበት፣ በቤተ ክርስቲያን እምነትና ሥርዓት ላይ ያላቸውን ጽናት ለየትኛውም ወገን ያለሀፍረት የሚገልጹበት የአገልግሎት ዕድል ነው።

ጌታችን “በሰው ፊት የሚመሰክርልኝን እኔም በአባቴ ፊት እመሰክርለታለሁ” /ሉቃ ፲፪፡ ፰/ ያለውን ቃሉን በማክበርና በመጠበቅ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በአዋጅና በአደባባይ የምታከብራቸው ማራኪ በዓላት አሏት። እነዚህ በዓላት በዓይነታቸው ሁሉንም የክርስቲያን ቤተሰብ በየመዓርጉ፣ በየጸጋው እንደየአቅሙ የሚያሳትፉ በመሆናቸው ደማቅ ናቸው። በተለይ የጌታችን የመድኀኒትችን የኢየሱስ ክርስቶስን ሥራ፣ ተአምራትና የማዳን ነገር የሚዘክሩትን በዓላት /በዓለ ልደት፣ ጥምቀት፣ ስቅለት፣ ትንሣኤ፣ መስቀል/ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የበዓላት ቀን ቀመር መሠረትም ብሔራዊ በዓላት እንዲሆኑ በሕግ ተመዝግበው የሚታወቁና ደምቀው የሚከበሩ ናቸው። እነዚህ ወንጌልን መሠረት ያደረጉ የጌታችንና የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ዐበይት በዓላት በሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ውስጥና በምእመናን ልብ ከፍ ያለ ቦታ ተሰጥቷቸው መገኘቱ ቤተ ክርስቲያን በታሪኳ ሁሉ ለስብከተ ወንጌል የሰጠችውን የማያቋርጥ ትኩረት ይመሰክራል። ይህ ደግሞ ለቤተ ክርስቲያን ሕይወቷም አገልግሎቷም ነውና እንዲህም ሆኖ እስከዚህ ዘመን ደርሷል።

ከላይ በተጠቀሱት የሥርዓተ ቤተ ክርስቲያን ትውፊቶች መሰረት የኆኅተ ሰማይ ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያንም ለቫንኩቨርና አካባቢዋ ለሚኖሩ የኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች አገልግሎቷን በመስጠት ላይ ትገኛለች። በቤተ ክርስቲያናችን ውስጥ የሚሰጡት የተለያዩ የጸሎትና የበዓላት አከባበር አገልግሎቶች እንዲሁም አገልግሎቶቹ የሚሰጡባቸው ቀናትና ሰዓት ከዚህ በታች በዝርዝር ተመልክቷል። እርስዎም በተጠቀሱት ጊዜያት ቤተክርስቲያን በመገኘት የአገልግሎቶቹ ተሳታፊ በመሆን ለንፍስዎ የሚሆነውን ስንቅ ያገኙ ዘንድ ቤተ ክርስቲያናችን ጥሪዋን ታስተላልፋለች።

ዘወትር እሁድ ሳምንታዊ የሰንበት አገልግሎት

ከንጋቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ጥዋቱ ፩ ሰዓት የነግህ ኪዳንና ጸሎት
ከጥዋቱ ፩ ሰዓት እስከ ፪ ሰዓት ጥምቀተ ክርስትና
ከጥዋቱ ፪ ሰዓት እስከ ፬ ሰዓት ተኩል ሥርዓተ ቅዳሴ
ከረፋዱ ፬ ሰዓት ተኩል እስከ ፬ ሰዓት ከአርባ አምስት ለዕለቱ የተመረጡ መዝሙሮች በህጻናትና በሰ/ት/ቤት መዘምራን
ከረፋዱ ፬ ሰዓት ከአርባ አምስት እስከ ፭ ሰዓት ተኩል ስብከተ ወንጌልና ቃለ ቡራኬ
ከረፋዱ ፭ ሰዓት ተኩል ጀምሮ ለዕለቱ የተዘጋጀ ጸበል ጸዲቅ በአዳራሽ ውስጥ

ወርሃዊ አገልግሎት: ወር በገባ በ ፲፪ (የቅዱስ ሚካኤል ወርሃዊ በዓል)

ከንጋቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ጥዋቱ ፪ ሰዓት የነግህ ኪዳንና ጸሎት
ከጥዋቱ ፪ ሰዓት እስከ ቀኑ ፮ ሰዓት የጸበል መጠመቅ አገልግሎት
ከምሽቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ፪ ሰዓት ስብከተ ወንጌልና መዝሙር
ከምሽቱ ፪ ሰዓት ጀምሮ ለዕለቱ የተዘጋጀ ጸበል ጸዲቅ በአዳራሽ ውስጥ

ወርሃዊ አገልግሎት: ወር በገባ በ፳፩ (የእመቤታችን ወርሃዊ በዓል) በጾም ቀናት

ከንጋቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ጥዋቱ ፪ ሰዓት የነግህ ኪዳንና ጸሎት
ከረፋዱ ፭ ሰዓት እስከ ፮ ሰዓት ቅድመ ቅዳሴ ጸሎት
ከቀኑ ፮ ሰዓት እስከ ፰ ሰዓት ተኩል ሥርዓተ ቅዳሴ
ክ፰ ሰዓት ተኩል እስከ ፱ ሰዓት ስብከተ ወንጌልና ቃለ ቡራኬ
ከቀኑ ፱ ሰዓት ሰዓት ጀምሮ ለዕለቱ የተዘጋጀ ጸበል ጸዲቅ በአዳራሽ ውስጥ

ወርሃዊ አገልግሎት: ወር በገባ በ፳፩ (የእመቤታችን ወርሃዊ በዓል) ጾም ላይ ባልዋለ ቀን

ከጥዋቱ ፩ ሰዓት እስከ ፪ ሰዓት የነግህ ኪዳንና ጸሎት
ከጥዋቱ ፪ ሰዓት እስከ ፬ ሰዓት ተኩል ሥርዓተ ቅዳሴ
ከረፋዱ ፬ ሰዓት ተኩል እስከ ረፋዱ ፭ ሰዓት ስብከተ ወንጌልና ቃለ ቡራኬከረፋዱ ፭ ሰዓት ጀምሮ ለዕለቱ የተዘጋጀ ጸበል ጸዲቅ በአዳራሽ ውስጥ

ዓመታዊ የልደትና የትንሣኤ በዓላት አገልግሎቶች

ከምሽቱ ፬ ሰዓት እስከ ሌሊቱ ፮ ሰዓት ስብከተ ወንጌል፣ መዝሙርና ኪዳን
ከሌሊቱ ፮ ሰዓት እስከ ፰ ሰዓት ተኩል ሥርዓተ ቅዳሴ
ከሌሊቱ ፰ ሰዓት ተኩል እስከ ፱ ሰዓት ጸሎትና ቃለ ቡራኬ
ከሌሊቱ ፱ ሰዓት ጀምሮ ለዕለቱ የተዘጋጀው ጸበል ጸዲቅ ይቀርባል

ዓመታዊ የአስተርዕዮ ማርያም፣ የየካቲት ኪዳነምሕረትና የጰራቅሊጦስ የንግሥ በዓላት አገልግሎቶች

እነዚህ በዓላት በሰሞን ቀን በሚውሉ ጊዜ ለዕለቱ በሚቀርበው እሁድ ይከበራሉ። ከበዓላቱ ጋር በተያያዘ የሚከተሉት መርሐ ግብሮች ይከናወናሉ፡
ዓርብ፡ ከምሽቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ፪ ሰዓት ስብከተ ወንጌልና መዝሙር
ቅዳሜ (በዋዜማው)፡ ከምሽቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ፬ ሰዓት ስብከተ ወንጌል፣ መንፈሳዊ ድራማ፣ ጭውውትና መዝሙር

ዓመታዊ የዓቢይ ጾም አገልግሎት

ዘወትር ማክሰኞ፣ ሐሙስና ቅዳሜ፡ ከንጋቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ጥዋቱ ፪ ሰዓት የነግህ ኪዳንና ጸሎት ዘወትር ዓርብ፡ ከምሽቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ፪ ሰዓት የሰርክ ኪዳንና ስብከተ ወንጌል

የሰሙነ ሕማማት ዓመታዊ አገልግሎት

በየዕለቱ ከንጋቱ ፲፪ ሰዓት እስከ ምሽቱ ፲፪ ሰዓት ጸሎት፣ ምንባባትና ስግደት
ሐሙስ ከቀኑ ፭ ሰዓት ሕፅበተ እግር
ከቀኑ ፮ ሰዓት እስከ ፰ ሰዓት ተኩል ሥርዓተ ቅዳሴ
ክ፰ ሰዓት ተኩል እስከ ፱ ሰዓት ስብከተ ወንጌልና ቃለ ቡራኬ
ከቀኑ ፱ ሰዓት ሰዓት ጀምሮ ለዕለቱ የተዘጋጀ ጸበል ጸዲቅ በአዳራሽ ውስጥ

የፍልሰታ ጾም ዓመታዊ አገልግሎት

ከነሐሴ ፩ እስከ ፲፮ የቅደሴ አገልግሎት በየዕለቱ
ከረፋዱ ፬ ሰዓት እስከ ፲፪ ሰዓት የነግህ ኪዳንና የውዳሴ ማርያም ትርጉም
ከቀኑ ፮ ሰዓት እስከ ፱ ሰዓት ቅዳሴ
ከቀኑ ፱ ሰዓት ሰዓት ጀምሮ ለዕለቱ የተዘጋጀ ጸበል ጸዲቅ በአዳራሽ ውስጥ

የዳመራ በዓል ዓመታዊ አገልግሎት

መስከረም ፲፮ ቀን በዋለ በሚቀርበው እሁድ ከቀኑ ፱ ሰዓት እስከ ምሽቱ ፲፪ ሰዓት በተለመደው ቦታ (Trout Lake) ይከበራል
ከምሽቱ ፲፪ ሰዓት ጀምሮ ለህንፃ ቤተ ክርስቲያን ገቢ ማሰባሰቢያ ዝግጅት ይካሄዳል

የወርሃ ጽጌ ዓመታዊ አገልግሎት

እግዚአብሔር አምላክ ፈቃዱ ሆኖ ካህናት በዝተው ማህሌተ ጽጌ መቆም እስከሚቻል ድረስ ሁሉም የጽጌ ወራት እሁዶች በመዝሙር፣ በስብከተ ወንጌልና በጸበል ጸዲቅ ታስበው ይውላሉ

የስብከተ ወንጌል አገልግሎት

ከላይ ከተለያዩ መርሐ ግብሮች ጋር በተያያዘ ከሚዘጋጁት የስብከተ ወንጌል አገልግሎቶች ሌላ ወደፊት የሚገለጹ በዓመት ውስጥ ፬ ልዩ የስብከተ ወንጌ መርሐ ግብሮች በተጋባዥ መምህራን ይካሄዳሉ